15 października przypada Międzynarodowy Dzień Białej Laski. To nie tylko dzień osób niewidomych i słabowidzących. To także okazja, by przypomnieć, jak ważna jest dostępność przestrzeni publicznej i zwykła uważność innych ludzi.
Biała laska jest jednym z najważniejszych symboli samodzielności osób z dysfunkcją wzroku. Pomaga wykrywać przeszkody, schody, krawędzie chodników i inne elementy znajdujące się na drodze. Jednocześnie jest sygnałem dla otoczenia, że osoba korzystająca z laski może potrzebować większej przestrzeni lub pomocy.
Biała laska to nie tylko ułatwienie i pomoc, ale również konieczność. Kodeks drogowy nakłada na osoby niewidome obowiązek używania białej laski.
Białystok też ma swoje bariery
Dla osoby niewidomej przejście przez miasto może oznaczać konieczność pokonywania wielu przeszkód. Problemem mogą być samochody pozostawione na chodnikach, hulajnogi, remonty, źle ustawione elementy infrastruktury czy brak informacji dźwiękowych.
Dlatego dostępność miasta nie kończy się na podjazdach dla osób z niepełnosprawnościami ruchowymi. Dla niewidomych znaczenie mają również sygnalizacja dźwiękowa, oznaczenia dotykowe i kontrastowe, wolne ciągi piesze oraz informacje dostępne w odpowiedniej formie.
Kierowco – zwróć uwagę na białą laskę
Dla kierowcy widok osoby z białą laską powinien oznaczać szczególną ostrożność. Warto zwolnić i upewnić się, że pieszy może bezpiecznie przejść przez jezdnię.
Nie należy zatrzymywać samochodu na przejściu dla pieszych ani bezpośrednio przed nim. Równie ważne jest, aby nie parkować na chodnikach w sposób utrudniający przejście, szczególnie przy przejściach, skrzyżowaniach i miejscach, gdzie osoba niewidoma może potrzebować swobodnego dostępu do krawężnika.
Trzeba też pamiętać, że osoba niewidoma może nie widzieć samochodu, który zatrzymał się w jej pobliżu. Nie należy używać klaksonu bez potrzeby ani zakładać, że pieszy usłyszał samochód. Jeśli sytuacja wymaga pomocy, najlepiej jasno powiedzieć, gdzie znajduje się pojazd i co zamierzamy zrobić.
Dostępność także w Białymstoku i powiecie
W Białymstoku i regionie można znaleźć konkretne przykłady rozwiązań ułatwiających życie osobom niewidomym. Na dworcu kolejowym wykonano ścieżki prowadzące, mapy dotykowe i oznaczenia w alfabecie Braille’a. Także Urząd Miejski dysponuje tabliczkami informacyjnymi z opisami w Braille’u i mapami tyflograficznymi. Z kolei w Starostwie Powiatowym przy ul. Borsuczej zastosowano częściowe oznaczenia w tym alfabecie, ścieżki naprowadzające i znaczniki nawigacyjne. To przykłady udogodnień, które pomagają osobom z dysfunkcją wzroku samodzielnie korzystać z transportu, urzędów i przestrzeni publicznej.
Książki mówione i Braille w podlaskich bibliotekach
Dostęp do kultury to także możliwość samodzielnego czytania lub słuchania książek. W Białymstoku ważną rolę odgrywa Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego, której Dział Zbiorów Specjalnych udostępnia książki mówione, audiobooki oraz publikacje w alfabecie Braille’a. Z kolei Biblioteka Politechniki Białostockiej ma księgozbiór brajlowski i sprzęt ułatwiający osobom z dysfunkcją wzroku korzystanie z tekstów. Także poza stolicą regionu działają placówki z podobnymi rozwiązaniami. Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Łapy udostępniała osobom niewidomym i słabowidzącym urządzenie Czytak Plus z nagranymi książkami. To przykłady tego, jak biblioteki mogą pomagać w dostępie do literatury osobom, które nie mogą czytać tradycyjnego druku.
Publikacje w alfabecie Braille’a przygotowują także inne organizacje. Znakomitym przykładem są Świadkowie Jehowy. Bezpłatnie udostępniają m.in. Biblię w brajlu, w formie audio, plików na notatniki brajlowskie i czytniki ekranowe, a także filmy z audiodeskrypcją dla osób niewidomych. To odpowiedź na potrzeby około 300 tysięcy osób w Polsce, które nie mogą korzystać z tradycyjnego druku.
Zobacz więcej: Biblia w alfabecie Braille’a – ważna wiadomość dla Podlasia
Audiodeskrypcja to słowny opis tego, co dzieje się na ekranie lub scenie, m.in. wyglądu postaci, gestów i otoczenia. Dzięki niej osoby niewidome i słabowidzące mogą lepiej zrozumieć filmy, spektakle i inne wydarzenia.
Dostępność także na stadionie i w kinie
Osoby niewidome i słabowidzące mogą korzystać z kolejnych udogodnień w Białymstoku. Podczas meczu Jagiellonii na Chorten Arenie zapewniono audiodeskrypcję, a Kino Forum organizuje pokazy filmowe z audiodeskrypcją. Muzeum Podlaskie rozwija natomiast dostępność swoich wystaw dla osób z dysfunkcją wzroku.
Nie chodzi tylko o jeden dzień
Szacuje się, że na całym świecie żyje 43 000 000 osób niewidomych i 295 000 000 niedowidzących. Niestety, często są one traktowane nieżyczliwie i niesprawiedliwie.
15 października to przypomnienie, że dla osoby niewidomej pozornie drobna przeszkoda może mieć ogromne znaczenie. Samochód zaparkowany na chodniku, hulajnoga pozostawiona na środku przejścia czy niedziałająca sygnalizacja mogą utrudnić samodzielne poruszanie się.
Biała laska jest symbolem. Prawdziwa dostępność zaczyna się wtedy, gdy osoba niewidoma może korzystać z miasta możliwie niezależnie od pomocy innych.
Ja nie widzę Ciebie, Ty zobacz mnie
